Hoe kun je beoordelen of een metalen onderdeel van een gebruikte onderbeenprothese veilig opnieuw kan worden ingezet? Acht vierdejaarsstudenten van ROC Mondriaan, School voor Smart Technology, werkten aan die vraag. In twee projectgroepen ontwikkelden zij ieder een testopstelling waarmee de krachten op een prothese tijdens het lopen kunnen worden nagebootst. Op 4 november presenteerden zij hun prototypes tijdens de demodag van de opleiding Technicus Engineering.


Deze projectopdracht komt voort uit de deelname van de School voor Smart Technology aan de ProtheseAcademie. Een van de onderzoekslijnen binnen de ProtheseAcademie richt zich op het verduurzamen van de verstrekking van arm- en beenprotheses. Het studentenproject draagt bij aan deze onderzoekslijn en richt zich op de vraag of metalen onderdelen van een onderbeenprothese, zoals de verbindingsbuis tussen de voet en de koker (de pylonbuis), na gebruik veilig opnieuw kunnen worden ingezet.
Bij hergebruik is het belangrijk om te weten of een onderdeel nog voldoende sterk en betrouwbaar is. In de praktijk wordt de geschiktheid momenteel vooral beoordeeld op basis van ervaring en kennis over de gebruiker. Denk bijvoorbeeld aan het gewicht en de mate van activiteit van de persoon die de prothese draagt.
Aanvullend technisch onderzoek kan helpen om die beoordeling beter te onderbouwen. Daarvoor is een testopstelling nodig die de krachten waaraan een prothese tijdens het lopen wordt blootgesteld, realistisch kan nabootsen.
Opdrachtgever Mark van der Pluijm van Eqwal-Ability bracht het vraagstuk in en ondersteunde de studenten met zijn expertise bij het uitwerken van de testopstellingen.
De twee projectgroepen gingen vanaf het tweede semester van het vorige schooljaar met de opdracht aan de slag. Hoewel beide teams hetzelfde doel hadden, kozen ze voor verschillende technische oplossingen en legden ze ieder hun eigen accenten.
Beide prototypes kunnen krachten op de metalen buis simuleren, zowel bij rechte belasting als bij belasting onder een hoek tot maximaal 45 graden. Het kantelen van de buis gebeurt automatisch.


Groep CD besteedde veel aandacht aan de flexibiliteit van de testopstelling. Het team ontwikkelde een verstelbaar klemsysteem waarmee buizen van verschillende lengtes en diameters stevig kunnen worden ingeklemd. Ook is de opstelling voorzien van een in hoogte verstelbaar platform.

Groep AB richtte zich vooral op het draaimechanisme, waarmee de buis automatisch onder verschillende hoeken kan worden belast.
In beide prototypes is gebruikgemaakt van aluminium profielen en pneumatische aandrijving. De besturing verloopt via een PLC (Programmable Logic Controller).
De ontwikkelde testopstellingen vormen een eerste verkenning van een machine waarmee de opdrachtgever in de toekomst gebruikte protheseonderdelen beter zou kunnen beoordelen op hun geschiktheid voor hergebruik.
Een mogelijke vervolgstap is het combineren van de gesimuleerde belasting met niet-destructief onderzoek (NDO). Daarbij wordt materiaal onderzocht zonder het onderdeel te beschadigen. Zo kan bijvoorbeeld worden gezocht naar haarscheurtjes die met het blote oog niet zichtbaar zijn.
Door een buis tijdens dit onderzoek onder gecontroleerde omstandigheden te belasten, zowel loodrecht als onder een hoek, kunnen eventuele beschadigingen mogelijk beter aan het licht komen.
Het daadwerkelijke materiaalonderzoek viel buiten de opdracht van de studenten. Zij richtten zich op het ontwerpen en bouwen van de prototypes waarmee de benodigde belastingssituaties kunnen worden nagebootst. Daarmee hebben zij een eerste technische basis gelegd voor verder onderzoek naar veilig en verantwoord hergebruik van protheseonderdelen.
Tijdens de demodag op 4 november presenteerden de studenten hun werk op de locatie Brasserskade van ROC Mondriaan. Studenten, familie en vrienden, opdrachtgevers en andere geïnteresseerden konden kennismaken met de resultaten van de vierdejaarsprojecten.





Practor Smart Technology Dennis Koeman, die de projectgroepen begeleidde, is vooral trots op het feit dat beide teams een werkende testopstelling hebben gerealiseerd. De machines hebben in grote lijnen hetzelfde doel, maar de studenten hebben vanuit verschillende technische invalshoeken aan de opdracht gewerkt. Dat heeft geresulteerd in twee duidelijk verschillende oplossingsrichtingen.
Met hun prototypes laten de studenten zien hoe praktijkgericht techniekonderwijs kan bijdragen aan vraagstukken uit het werkveld. In dit geval komen techniek, zorg en duurzaamheid samen in de zoektocht naar mogelijkheden om waardevolle protheseonderdelen een tweede leven te geven.