ConstructAI: Studenten ontwikkelen AI-oplossingen voor circulair bouwen 

Hoe kan kunstmatige intelligentie bouwbedrijven helpen om sneller in beeld te krijgen welke circulaire keuzes gemaakt kunnen worden? Die vraag stond centraal tijdens een hackathon die vorige week plaatsvond in de International Hub van het TechCampus Lab (TCL) in Den Haag. 

De kracht van de hackathon – georganiseerd door Annemiek Haneveld, MKB Digiwerkplaats – zat in de multidisciplinaire samenstelling van de teams. Studenten met kennis van softwareontwikkeling, finance en bouwkunde bekeken hetzelfde vraagstuk vanuit verschillende invalshoeken. Juist die combinatie van technische, analytische en sectorgerichte kennis leidde tot verrassende oplossingen. 

HAAI brengt onderwijs en praktijk samen 

De hackathon is een mooi voorbeeld van de manier waarop HAAI (The Hague Applied AI Campus) onderwijs, bedrijfsleven en overheid met elkaar verbindt. Binnen dit regionale samenwerkingsverband werken ROC Mondriaan, De Haagse Hogeschool, Universiteit Leiden en TU Delft samen aan een toekomstbestendige Haagse regio waarin AI op een verantwoorde en praktische manier wordt ingezet. 

Door studenten al tijdens hun opleiding samen te laten werken aan vraagstukken uit de beroepspraktijk, worden zij voorbereid op een arbeidsmarkt waarin AI steeds belangrijker wordt. Tegelijkertijd krijgen organisaties de kans om kennis te maken met nieuwe technologieën en frisse ideeën van de professionals van morgen. 

De hackathon liet zien hoe waardevol die samenwerking kan zijn. In één dag tijd ontstonden niet alleen werkende prototypes, maar ook nieuwe verbindingen tussen studenten, docenten en professionals uit verschillende vakgebieden. 

Praktijkvraagstuk uit de bouw 

De challenge werd ingebracht door Hidde Luzac, innovatiemanager bij Dijkxhoorn Bouwgroep. Het bedrijf ziet grote kansen voor circulair bouwen, maar merkt tegelijkertijd dat het analyseren van bestekken en het zoeken naar duurzame alternatieven veel tijd kost. 

Bij circulair bouwen draait het niet alleen om recycling, maar juist om hoogwaardig hergebruik van materialen. Denk bijvoorbeeld aan bouwmaterialen die afkomstig zijn uit renovatie- of sloopprojecten en opnieuw kunnen worden ingezet zonder kwaliteitsverlies. 

De opdracht voor de studenten was om een AI-gedreven tool te ontwikkelen die complete bouwbestekken kan doorzoeken op materialen en bouwonderdelen. Vervolgens moest de software deze informatie matchen met een kennisbank van leveranciers en beschikbare circulaire alternatieven. Op basis daarvan zou de tool een indicatie kunnen geven van de mate waarin een project circulair kan worden uitgevoerd. 

Daarbij moesten de teams rekening houden met bouwspecifieke standaarden, zoals STABU-codes, én met de gebruikers in de praktijk. De oplossing moest immers niet alleen technisch werken, maar ook bruikbaar zijn voor collega’s die weinig ervaring hebben met AI en snel inzicht willen krijgen in circulaire kansen binnen een project. 

Workshop AI en softwareontwikkeling 

Voordat de teams aan de slag gingen, verzorgde Mikolaj Wichrowski van Emplex een workshop over AI-tools en moderne ontwikkelmethoden. Daarbij kwamen verschillende hulpmiddelen aan bod, zoals AI-ondersteunde programmeeromgevingen en generatieve AI-modellen. Naast de technische mogelijkheden werd ook aandacht besteed aan belangrijke onderwerpen als gebruiksvriendelijkheid, foutafhandeling, beveiliging en betrouwbaarheid van AI-gegenereerde software. 

De begeleiding door Emplex sloot goed aan bij de doelstelling van de hackathon: studenten laten ervaren hoe AI in de praktijk kan worden ingezet om echte problemen op te lossen. Extra bijzonder was dat de eigenaar van Emplex zelf een oud-student Software Developer van ROC Mondriaan is en later ook studeerde aan De Haagse Hogeschool. 

Twee verschillende aanpakken 

Na de workshop gingen de teams aan de slag, maar pakten de uitdaging op een andere manier aan. Waar het ene team sterk focuste op vibe-coding en het bouwen van een werkend product, koos het andere team voor een meer traditionele front-/back-end ontwikkelmethode. 

Gedurende de dag ontvingen de studenten feedback van de opdrachtgever. Daarbij werd niet alleen gekeken naar de technische haalbaarheid van de oplossingen, maar ook naar praktische vragen uit de dagelijkse bouwpraktijk. Hoe gebruikt een projectleider zo’n systeem? Welke informatie is echt relevant? En hoe zorg je ervoor dat resultaten begrijpelijk en betrouwbaar zijn? Die combinatie van technische innovatie en domeinkennis maakte de opdracht uitdagend. Verschillende studenten gaven aan dat zij verbaasd waren over hoe snel AI kan helpen bij het bouwen van een eerste prototype, maar ook ontdekten hoe belangrijk het blijft om resultaten kritisch te controleren. 

Van idee naar prototype in één dag 

Aan het einde van de middag presenteerden beide teams hun resultaten aan de jury. Het eerste team presenteerde een werkend platform waarmee gebruikers bouwbestekken kunnen uploaden, materialen laten herkennen en een indicatie krijgen van circulaire kansen binnen een project. Daarnaast werd gekeken naar een mogelijke businesscase door tijdsbesparing en rendement voor aannemers. 

Het tweede team presenteerde een concept waarin bouwbestekken automatisch worden gekoppeld aan beschikbare circulaire materialen uit verschillende databronnen. Via een gebruiksvriendelijke interface kunnen gebruikers documenten uploaden, matches bekijken en een rapport genereren dat direct gedeeld kan worden met opdrachtgevers.  

De jury beoordeelde de oplossingen op drie criteria: aansluiting bij de vraag van de opdrachtgever, creativiteit en gebruiksvriendelijkheid. Uiteindelijk werd één van de teams uitgeroepen tot winnaar. Volgens de jury onderscheidde het winnende team zich vooral door het ontwikkelen van een daadwerkelijk werkend product dat de kern van het vraagstuk al overtuigend wist te adresseren. 

Waardevolle ervaring voor studenten 

Minstens zo belangrijk als het eindresultaat was het leerproces gedurende de dag. Studenten werkten samen met deelnemers uit verschillende opleidingen en vakgebieden en kregen direct feedback van professionals uit het werkveld. Zo kwamen technische, bouwkundige en bedrijfskundige inzichten samen in oplossingen voor een concreet praktijkvraagstuk. 

Voor de studenten van ROC Mondriaan bood de hackathon een unieke kans om samen te werken met studenten van andere onderwijsinstellingen en disciplines. Opvallend was hoe vanzelfsprekend die samenwerking verliep. De deelnemers vormden al snel één team waarin kennis werd gedeeld, ideeën werden aangescherpt en gezamenlijk werd gezocht naar de beste oplossing voor de opdrachtgever. 

De hackathon laat zien hoe waardevol multilevel-samenwerking kan zijn. Dat sluit aan bij de ambities van de HAAI waarin samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven centraal staat. De deelnemers gingen na afloop niet alleen naar huis met nieuwe kennis over AI en circulair bouwen, maar vooral met de ervaring dat de beste oplossingen vaak ontstaan wanneer verschillende disciplines en organisaties hun krachten bundelen.