Zorg en Techniek samen aan de slag tijdens de Zorghackathon 

Op 4 en 11 juni vond onze tweedaagse Zorghackathon plaats. Ruim veertig tweedejaarsstudenten van de opleidingen Verpleegkunde en Technicus Engineering gingen samen aan de slag met een actuele praktijkcasus van zorgorganisatie Florence: 

Hoe kunnen we een bestaande actieve tillift aanpassen zodat deze gemakkelijker te manoeuvreren is in kleine ruimtes én minder fysieke belasting oplevert voor zorgverleners? 

Tijdens de hackathon kwamen twee werelden samen. Zorgstudenten brachten hun kennis van de dagelijkse praktijk in, terwijl techniekstudenten vanuit ontwerp, innovatie en technische haalbaarheid naar het vraagstuk keken. Juist die combinatie zorgde voor nieuwe inzichten, verrassende ideeën en waardevolle gesprekken. 

Dag 1: Begrijpen voordat je gaat ontwerpen 

De eerste dag stond volledig in het teken van kennismaken met elkaars vakgebied. Na een hartelijk welkom door Nicole Boekestijn (docent Verpleegkunde en verbonden aan het Centrum voor Innovatief Vakmanschap van ROC Mondriaan) volgde een toelichting op de casus door Wouter Bentvelsen, Innovator Leren & Ontwikkelen bij Florence. 

Vervolgens lieten de zorgstudenten de techniekstudenten onder begeleiding kennismaken met diverse verpleegtechnische handelingen. Van bloedprikken op een prikarm tot hartmassage en mond-op-mondbeademing: de techniekstudenten kregen letterlijk een inkijkje in de dagelijkse praktijk van de zorg. 

Daarna was het de beurt aan de techniekstudenten om hun wereld te laten zien. Onder leiding van docent Jürgen Vaarwerk maakten de zorgstudenten kennis met pneumatiek. Bij docent Yefrin Rojas leerden zij componenten solderen op een printplaatje. 

Een bijzonder moment ontstond toen een techniekstudent zelf in een tillift werd gezet. Die ervaring maakte direct duidelijk wat het betekent om afhankelijk te zijn van hulpmiddelen en zorgverleners. 

“Moet je je voorstellen dat je niet meer alles kunt, zelfs niet meer zelf uit bed komen. Dat is toch vreselijk.” 

Deze spontane reactie liet zien hoe waardevol het is om samen naar complexe vraagstukken te kijken. Niet alleen vanuit het perspectief van techniek of zorg afzonderlijk, maar juist vanuit meerdere invalshoeken. Door letterlijk in elkaars wereld te stappen ontstond begrip, empathie en een veel completer beeld van de uitdaging. 

Dag 2: Van idee naar prototype 

Met deze nieuwe inzichten op zak gingen de studenten tijdens de hackathondag in gemengde teams aan de slag met het ontwikkelen van oplossingen. 

Om de situatie zo realistisch mogelijk te maken, werd naast het projectlokaal een zorgkamer nagebootst. Met tape op de vloer werd de ruimte afgebakend, er werd een drempel geplaatst, een tillift opgesteld en twee stoelen verbeeldden het bed en het toilet. 

Door deze levensechte setting konden studenten hun ideeën direct toetsen aan de praktijk. Wat op papier goed leek, bleek soms minder handig wanneer het daadwerkelijk werd uitgeprobeerd. Tegelijkertijd leverde dit nieuwe inzichten op en konden oplossingen direct worden verbeterd. Het nabootsen van de praktijk maakte de uitdaging tastbaar en gaf de teams waardevolle extra context. 

Verrassende ideeën en creatieve prototypes 

Wat direct opviel, was de enorme diversiteit aan oplossingen. Geen enkel team kwam met hetzelfde idee. 

De prototypes verschilden niet alleen qua concept, maar ook in de manier waarop ze werden uitgewerkt. Sommige teams maakten gebruik van technische materialen en onderdelen, terwijl andere teams aan de slag gingen met eenvoudige knutselmaterialen zoals metaaldraad en schuursponsjes. Ook de 3D-printers draaiden overuren en er werd zelfs een levensgroot prototype gebouwd dat direct in de nagebootste zorgsituatie getest kon worden. 

Deze verscheidenheid maakte zichtbaar dat innovatie vele vormen kent. Soms begint een goed idee met geavanceerde techniek, soms juist met een eenvoudige schets of een slim model. De verschillende aanpakken maakten het voor de jury extra uitdagend om de oplossingen met elkaar te vergelijken. 

Een serieuze beoordeling door de jury 

Aan het einde van de dag presenteerden de teams hun oplossingen aan een deskundige jury. De juryleden namen hun taak uiterst serieus en beoordeelden alle teams op vooraf vastgestelde criteria, waaronder innovatie, relevantie, gebruiksvriendelijkheid, technische haalbaarheid, presentatie, samenwerking en creativiteit. 

De verscheidenheid aan ideeën en de uiteenlopende benaderingen maakten het beoordelen tot een uitdagende klus. Uiteindelijk werden drie prijzen uitgereikt: 

• Meest originele oplossing 

• Meest creatieve oplossing 

• Overall winnaar 

De prijswinnaars gingen naar huis met een welverdiende erkenning voor hun inspanningen, maar eigenlijk waren alle deelnemers winnaars. In slechts twee dagen tijd lieten zij zien wat er mogelijk is wanneer zorg en techniek elkaar weten te vinden. 

Samen maken we innovatie mogelijk 

De Zorghackathon was alleen mogelijk dankzij de inzet van vele betrokkenen. Wij bedanken alle studenten voor hun enthousiasme, nieuwsgierigheid en creativiteit. 

Daarnaast bedanken wij de juryleden: 

Florence: 

• Nesiem Ould Dahman, teamleider Zorg 

• Wouter Bentvelsen, innovator Leren & Ontwikkelen 

ROC Mondriaan: 

• Marjan van Dongen, onderwijsdirecteur Scholen voor Zorg, Onderwijs en Welzijn 

• Cindy van Spronsen, docent-onderzoeker Centrum voor Innovatief Vakmanschap (CIV) 

• Jürgen Vaarwerk, docent Mechatronica, School voor Smart Technology 

Haagse Hogeschool: 

• Karen van Stein Callenfels, docent opleiding Mens & Techniek | Bewegingstechnologie 

Ook bedanken wij alle docenten, begeleiders en ondersteuners die hebben bijgedragen aan de organisatie en uitvoering van deze dagen. 

Een speciaal woord van dank gaat uit naar Nicole Boekestijn (Centrum voor Innovatief Vakmanschap) en Jeanetta Weekhout (TechCampus Lab) voor de prettige samenwerking, betrokkenheid en enorme inzet bij de voorbereiding en uitvoering van deze succesvolle hackathon. 

Samen hebben we laten zien hoe krachtig de combinatie van zorg, techniek en onderwijs kan zijn.